BERRIAK

EUSKARA ONFORENGOETARATZEA
(Itxaron orria kargatu arte eta seaska kantaz goza dezakezu)

FAMILIA BIDEZKO JARRAIPENA
Ama hizkuntza (lehen hizkuntza)

96ko Erroldako datuetatik ondorioztatzen denaren arabera bederatzi getxoztarretik batek du euskara lehen hizkuntza, hau da, %11,3k. Hauetatik, %6,6k euskara bakarrik eta %4,7k biak, euskara eta gaztelania.

Hizkuntza-bilakaeraren tipologia

Getxoko biztanleen erdia baino gehiago (%56,9) erdaldun zaharrak dira, hau da, ama-hizkuntza erdara izan dute erdaldunak. Euskaldunei dagokienez, gehienak euskaldun berriak dira. Horrek esan nahi du ama-hizkuntza erdara izan dutela eta eskolan edo euskaltegian ikasi dutela euskara. Euskaldun berriak getxotar guztien %11 dira eta euskaldunen %57,0. Euskaldun zaharrak, berriz, gutxi dira Getxon, biztanle guztien %5,1 eta euskaldunen laurdena (%26,4). Hizkuntza-gaitasunean, elebidun hartzaileekin gertatzen den bezalaxe, hemen ere pisu handia (%20,6) dute partzialki euskaldun berriek. Ama-hizkuntza gaztelania izan dute eta euskaraz ondo hitz egiteko gai ez diren arren, ondo ulertzen dute euskara.

* Irabaziak

GETXO 1996 Euskaldun zaharrak Jatorrizko elebidunak Euskaldun berriak
Guztira
4008
2503
8647

* Galerak

GETXO 1996 Guztiz erdaldunduak Partzialki erdaldunduak
Guztira
777
1648

Hizkuntza-bilakaeraren tipologia, adinaren arabera

Adinak behera egin ahala, erdaldun elebakarren beherakadarekin batera, euskaldun berrien gorakada nabarmena ikus daiteke. Euskaldun berrien hazkundea areagotu egiten da 30 urte baino gutxiago dituztenen artean. Izan ere, gazteenen artean erdaldun zaharrak baino gehiago dira. Dena den, oraindik ere adin-talde horietan partzialki euskaldun berriak gainerakoak baino gehiago diren.

Ezagutzaren bilakaeraren estimazioa Getxon

Egindako estimazioen arabera, Getxoko euskaldunen ehunekoa bikoiztu egin liteke datozen hamar urteetan eta %50 ingurura iritsi. Estimazio hauek euskararen bilakaeran prospekzioak egiteko sortu den BEGIRA izeneko tresna informatikoaren bidez egin dira. Tresna honen bitartez, datozen urteetan Getxon zenbat euskaldun egongo diren aurreikusi dezakegu.

Ondoko taulak BEGIRA tresnaren bidez egindako estimazioak ematen dituen datuak ikus daitezke.

ETXEKO HIZKUNTZA 1996

Etxeko erabilerari, alegia, etxe barruan hitz egiten den hizkuntzari dagokionean, hamabi getxoztarretik batek erabiltzen di etxean euskara (euskera bakarrik edo gaztelaniarekin batera).

Etxeko hizkuntzaren erabileraren tipologia, 1996

Euskaldun zaharrak dira etxean euskara gehien erabiltzen dutenak. Hala ere, horien artean, kopuru berdintsua da nagusiki euskara erabiltzen dutenena (%33,4), euskaraz eta gaztelaniaz, bietan, mintzatzen direnena (%35,6) eta nagusiki gaztelaniaz hitz egiten dutenena (%31,0). Jatorrizko elebidunen artean, hau da, ama-hizkuntza euskara eta gaztelania izan dute euskaldunen artean, gehienek (%56,0k) euskara eta gaztelania erabiltzen dituzte. Gainerako talde guztietan, erabat nagusi da gaztelaniaren erabilera.

Etxeko hizkuntza, euskaldunen dentsitatearen arabera

Etxeko euskaldunen dentsitatea edozein izanda ere, Getxoko biztanleek gaztelania, erabiltzen dute etxean. Dentsitatea %80tik gora denean, gaztelaniaz %43,0k hitz egiten dute, euskaraz eta gaztelaniaz %28,9 mintzatzen dira eta nagusiki euskaraz %27,9. Gainontzeen artean, nagusi edo erabat nagusi da gaztelaniaren erabilera etxeko eguneroko jardunean. EAEn, batez beste, etxeko euskaraz hitz egiten da barik bat, 10 lagunetik 7k hain zuzen, eta gaztelaniaz bakarrik %12,3k baino ez.

IRAKASKUNTZA
Hizkuntza Normalkuntzako programak

Getxoko 8 ikastetxek dituzte hizkuntza-normalkuntzako programak martxan (horietatik, 7 ikastetxe publikoak dira eta bat pribatua). Euskararen sustapenerako proiektuetarako, Hezkuntza Sailak laguntzak ematen ditu: herri ikastetxeei, irakasle bat pribatuetan, dirulaguntza ematen die.
AIXERROTA-GETXO Institutua ................................9 ordu
ANDRA MARI herri ikastetxea ..................................9 ordu
GEROA ikastola ..........................................................6 ordu
GOBELA ikastola ........................................................6 ordu
JUAN BAUTISTA ZABALA herri ikastetxea ..............6 ordu
ROMO herri ikastetxea ...............................................
SAN NIKOLAS ikastola .............................................. 443.064 pta.
ZUBILETA herri ikastetxea ........................................9 ordu

Irakaskuntza ez unibertsitarioaren bilakaera 1983-84/2000-01

Irakaskuntza ez unibertsitarioan, oro har, A ereduak nagusi izaten jarraitzen badu ere, ikasturtez ikasturteko bilakaerak A ereduaren beherakada etengabea eta D ereduaren gorakada erakusten du. B ereduak, azkenik, pixkanaka gora egin du ikasturtetik ikasturtera; azken hiru ikasturteotan gorabeherarik gabe bere horretan mantendu da.

3 URTEKOEN MATRIKULAZIOA 2002-03 IKASTURTEAN

 
A eredua
B eredua
D eredua
 
Publikoak
57
36
200
293
Pribatuak
169
70
43
282
Guztira
226
106
243
575
%
%39,30
%18,43
%42,26

 

HAUR HEZKUNTZA (0-6 urte) 2002-03 IKASTURTEAN

 
A eredua
B eredua
D eredua
 
Publikoak
250
148
779
1.177
Pribatuak
601
226
174
1.001
Guztira
851
522
953
2.178
%
%39,07
%23,96
%43,75

LEHEN HEZKUNTZA 2002-03 IKASTURTEAN

 
A eredua
B eredua
D eredua
 
Publikoak
309
266
1.002
1.577
Pribatuak
548
310
352
1.210
Guztira
857
576
1.354
2.787
%
%30,74
%20,66
%48,58

ESKOLAKO EREDUEN BILAKAERA LEHEN HEZKUNTZAN

DERRIGORREZKO BIGARREN HEZKUNTZA 2002-03 IKASTURTEAN

 
A eredua
B eredua
D eredua
 
Publikoak
393
110
356
859
Pribatuak
481
195
283
959
Guztira
874
305
639
1.818
%
%48,07
%16,77
%35,14

BATXILERGOA 2002-03 IKASTURTEAN

 
A eredua
B eredua
D eredua
 
Publikoak
404
321
725
Pribatuak
201
-
201
Guztira
605
321
926
%
%65,33
%34,66

EUSKALDUNTZE-ALFABETATZEA

2001-02 ikasturteari buruz, HABEn jasotako datuen arabera, Getxon 1.205 ikasle aritu dira euskara ikasten, udalerrian dauden hiru euskaltegietan.

Euskaltegiak 2000-2001 ikasturtea (GETXO)
Euskaltegia
Mota
Sarea
Ikasleak
JOSE ANTONIO AGIRRE
HO
Federatugabea
244
LAUAXETA-AEK
HO
AEK
292
GETXOKO U.E.
PU
Udal euskaltegia
669
GETXO GUZTIRA    
1.205