KONTSUMITZAILEA

KONSUMOKO ARBITRAJEA

Kontsumoko Tartekaritza dugu kontsumoaren alorrean gerta daitezkeen auziak konpontzeko modu praktiko eta orekatua. Garrantzizkoa da inplikaturiko sektore guztientzat -kontsumitzaile, enpresario, merkatari zein profesionalentzat- erabaki egokiak hartzeko informazioa edukitzea.
Kontsumitzaile edo erabiltzaile batek establezimendu batean ezaugarri hau ikusten duenean, badaki Kontsumoko Tartekaritzari atxikita dagoen profesional, enpresario edo merkatari baten aurrean dagoela. Horrek esan nahi du kide hori idatziz engaiaturik dagoela Kontsumoko Tartekaritza Batzaren aurrean, garatzen duen merkataritza jardueran gerta daitezkeen desadostasunak Kontsumoko Tartekaritzaren bideaz baliatuta ebaztera.
Kontsumitzaileak, produktu bat erosten duenean, tartekaritza horretara jo dezake arazoren bat aurkitzen badu. Era horretan, kontsumitzaileak babes handiagoa dauka bere erosketak ezaugarri hori agertzen duten lokaletan egiten baditu. Kontsumoko Tartekaritzari atxikitzen zaion profesional, enpresario edo merkatariak ezaugarri ofiziala erakusteko eskubidea du. Atxikitako enpresek beste berme bat eskaintzen diete, eskaini ohi dituzten zerbitzuez gainerakoa, beren bezeroei, inolako kosturik gabe. Zer horrek, kontsumitzaileari begira, konfidantza handiagoa sortzen du haien zerbitzu eta produktuen kalitatearekiko.

Zer da Kontsumoko Tartekaritza?
Kontsumoaren alorreko auziak ebazteko erabil daitekeen biderik errazena da. Judizioz kanpoko sistema da, arina, borondatezkoa, erraza, doakoa, eraginkorra, behartze indarrekoa eta betearazlea, kontsumitzaile edo erabiltzaileen eta saltzaile edo zerbitzu-emaileen artean gerta daitezkeen desadostasunak ebazteko balio duena.
- Judizioz kanpokoa: justiziara iristeko sistema alternatiboa da. Ez dago epaitegi arruntetara jo beharrik, baina erabakiak nahitaez bete beharrekoak dira aldeentzat. Tartekaritza Batzordeak hartutako erabakiek, Laudoek, epaitza irmoaren indarra dute
- Arina: formalitate konplikaturik gabea, tramite errazekoa. Kasu bat ebazteko eratzen den Tartekaritza Batzordeak ez du, izendatua izan denetik, lau hilabete baino gehiago erabiltzerik Laudoa emateko.
- Borondatezkoa: bidezkoa da soilik auzitan dauden alde biek idatziz edo bide elektroniko, informatiko edo telematikoz Kontsumoko Tartekaritzari men egiteko borondatea adierazten badute. Inor ere ez dago, bere arazoak konpontzeko, tartekaritzara jotzera behartuta.
- Erraza: tramiteak ez dira konplexuak, ez dago prozesua eragotzi eta denbora galtzea dakarren formalitaterik. Tartekaritza Batzak erreklamazioa onartu eta erreklamatuak onartu edo gain hartu ondoren, entzunaldia emango zaie aldeei Tartekaritza Batzordearen aurrean..
- Inpartziala: Hiru pertsona dira Tartekaritza Batzorde bakoitza osatzen dutenak: bi tartekari -bat kontsumitzaileen izenean, beste bat enpresa sektorearen izenean- eta lehendakari bat, Batza bere menpean duen Administrazioak izendatua.
- Doakoa: ez da ezer ordaindu behar. Enpresek ez dute kuotarik ordaintzen Kontsumoko Tartekaritza Sistemari atxikita egoteagatik. Batzuetan bakarrik, kontsumitzaileak edo enpresarioak peritazio bat egitea eskatzen badu, ordaindu egin beharko dio eskatzaileak perituari, Tartekaritza Batzordeak horrela erabakitzen badu.
- Eraginkorra: prozesu sinple bat burutu ondoren, aldeen arteko auzia ebazten da Laudo edo ebazpen baten bitartez, judizio-bide arruntera jo behar izan gabe..
- Behartze indarrekoa eta betearazlea: aldeak sistemari atxiki ondoren, hitzartutakoa errespetatu eta Laudoa onartzera beharturik daude.
Tartekaritza Sistemari atxikitzea

Kontsumoko Tartekaritzara jotzeak, kontsumitzaileei dagokienez, beren gatazkak konpontzeko sistema eraginkor bat aukeratzea suposatzen du, eta jakitea beren interesak defendaturik egongo direla eta beren kasua zuzentasunez edo zuzenbidearen arabera epaitua izango dela.
Enpresarioei dagokienez, beren atxikimendua egiaztatzen duen ezaugarria erautsi ahal izatea, eta kontsumitzaileen konfidantza; Sistemari atxikitako enpresen zentsuan agertzea, zentsu hori erregistro publikoa dela eta berari buruzko informazioa eman dakiekeela kontsumitzaileei; beren publizitatean zerbitzu hori gaineratzea.
Tartekaritzako Hitzarmenaren bitartez aldeek beren artean duten auzia Tartekaritza Batzorde batek ebatzia izateko akordioa hartzen dute, eta batzordearen ebazpena onartzera engaiatzen dira. Tartekaritza Batzordea Kontsumoko Tartekaritza Batzak izendatuko du.
Kontsumoko Tartekaritza Batza dugu Kontsumoko Tartekaritza Sistemaren administrazio organoa. Lurralde izaera du: bere esparrua estatu, autonomia erkidego, eskualde edo udalerri mailakoa izan daiteke.
Lehendakari batek eta Idazkari batek osatzen dute, eta horiek Tartekaritza Batza menpean duen Administrazioak izendatzen ditu.
Bere eginkizuna da tartekaritzako prozedura zuzentzea, behar bezala funtziona dezan. Horretarako honako eginkizun hauek betetzen ditu:

- Tartekaritzako hitzarmenak bultzatu eta formalizatzea.
- Planteatzen diren auziekiko tartekaritza jarduketak.
- Atxikitzeko eskaintza publikoa egin duten enpresen zentsua egin eta eguneratzea.
- Tartekaritzako hitzarmenen ereduak egin eta interesatuen esku jartzea.

Legez, kontsumoko tartekaritza mota bi onartzen dira:
1.- Zuzentasunezko Tartekaritza: erabakiak hartzen dira egintzak aztertu, horiei buruz hausnartu eta konponbide zentzuzkoena hartuz, Tartekaritza Batzordeak bere iritzi eta zuhurtasunaren arabera emango duela ebazpena.
2.- Zuzenbidezko Tartekaritza: Tartekaritza Batzordeak legez arau eta xedapenei atxikita soilik ematen du ebazpena, arrazoiketa juridikoan oinarrituko dena. Mota honetako tartekaritza egingo da alde biek eskatzen dutenean: kontsumitzaileak eta enpresario edo profesionalak.

Tartekaritza Batzordeak

Tartekaritza Batzari agertzen zaion arazo edo auzi bakoitzerako, Tartekaritza Batzorde bat osatuko da. Honako kide hauek izango ditu:

Batzordeburua: Tartekaritza Batza menpean duen Administrazioak izendatzen du. Herri Administrazioaren zerbitzurako pertsona izan behar da, zuzenbidean lizentziatua dena.
Kontsumitzaileen aldetiko ordezkaria: Erreklamazioaren aurkezpena jaso zuen Kontsumitzaileen Elkarteak izendatzen du. Erreklamazioa Kontsumitzailearen Informaziorako Udal Bulegoetan, Eusko Jaurlaritzako Kontsumoko Lurralde-Bulegoetan edo, zuzenean, Tartekaritza Batzan aurkezten bada, Batza izango da ordezkaria izendatuko duena.
Enpresarioen aldetiko ordezkaria: Enpresarioen Elkarteek izendatzen dute. Erreklamazioaren gai den enpresarioa Tartekaritza Sistemari atxikitako elkarte batean ez badago, Batza izango da enpresarioen aldetiko ordezkaria izendatuko duena.
Tartekaritza Batzordearen Idazkaria: Dagokion Tartekaritza Batzaren Idazkaria izango da, edo horretara izendatuko den pertsona. Hizpidea du baina ez botorik, eta jarduketen akta egingo du.

Tartekaritzaren prozedura. Nola egin erreklamazioa?

Kontsumitzailea da beti Tartekaritzaren Prozedurari hasiera ematen diona, tartekaritza eskabidea aurkeztuta. Eskabide hori formalizatzeko, eskabide inprimakia bete eta sinatu behar da.
Eskabidearen formalizazioa egin daiteke Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Elkartearen bitartez, Kontsumitzailearen Informaziorako Udal Bulegoetan eta Eusko Jaurlaritzako Kontsumo Bulegoetan. Lurralde esparruari dagokion Kontsumoko Tartekaritza Batzari ere aurkez dakioke zuzenean.
Tartekaritza eskabidea aztertuta, Batzak erabaki egingo du onartzen duen edo ez. Onartzen ez badu, horren zioak azalduko dizkio kontsumitzaileari.
Kontsumoko Tartekaritzatik salbuetsita daude honako gai hauek::

Epaitza irmo eta behin betikoa jaso dutenak. Tartekaritzara eraman litezke, ordea, haren betearazpenari darizkion alderdiak. .
Aldeek eztabaidatzeko ahalbiderik ez duteneko beste gai batzuei ezinbestez loturik daudenak.
Osasunerako kalteak edo heriotza, eta arrazoizko delitu-zantzuak agertzen dituztenak.
Ministerio Fiskalak, beren buruz jarduterik ez eduki edo lege ordezkaririk ez duten pertsonen izenean eta alde, ezin bestez esku hartu behar duenean.

Kontsumitzaile batek tartekaritza eskabidea aurkeztu eta eskabidea tramitera onartzen bada, erreklamatuari jakinaraziko zaio. Erreklamazioaren gai den merkatari, enpresa edo profesionala tartekaritza sistemari atxikita badago, tartekaritza hitzarmenaren formalizazioa automatikoa da. Atxikita ez badago, 15 eguneko epea emango zaio hura onartzeko, eta ondoren formalizatuko da tartekaritza hitzarmena. Hori egindakoan, Tartekaritza Batzordea izendatzen da. Tartekaritza Batzordea izendatu eta hiru hilabeteko gehienezko epean, entzunaldia emango zaie aldeei. Entzunaldirako leku, egun eta ordua jakinaraziko zaie, eta bertan agertuko dituzte bidezkotzat jotzen dituzten alegazioak, Tartekaritza Batzordearen galderei erantzun beharko dietela. Aldeek prozeduran ezer ez egin arren, eman egingo da Laudoa, eta eraginkorra izango da.
Tartekaritza Batzordeak beharrezko iritziz gero, frogak egitea erabaki ahal izango da, inplikatuentzako inolako kosturik gabe. Inplikatuok kasua argitzeko beharrezko deritzeten perituzko frogak egitea eskatu ahal izango dute. Kasu horretan, horren ondoriozko gastuak frogak eskatu dituenaren pentsutan joango dira, Tartekaritza Batzordeak horrela erabakitzen badu.
Prozedura Tartekaritza Batzordea izendatu zenetik lau hilabetera gabe amaitu beharko da, aldeentzat nahitaez bete beharrekoa izango den Laudo batekin. Tartekaritzako Laudoa dugu Tartekaritza Batzorde batek beraren aurrean aurkeztutako kontsumitzailearen eta enpresario edo profesionalaren arteko kasu edo auziari buruz ematen duen ebazpena. Ebazpen hori boto gehiengoz hartuko da, batzordeburuaren botoa izango dela berdinketen ebazlea. Idatziz egin beharko da.
Tartekaritzako Laudoaren kontra, deuseztatzeko errekurtsoa aurkeztu ahal izango da hura eman zeneko lekuari dagokion Probintzi Auzitegiaren aurrean, Laudoa jakinarazi zen egunaren hurrengo hamar eguneko epearen barruan.
Laudoa nahitaez bete beharrekoa da inplikaturik dauden aldeentzat, eta adierazitako epean bete behar da. Horrela ez eginez gero, derrigorrezko betearazpena eskatu ahal izango da Laudoa eman zeneko lekuari dagokion Lehen Auzialdiko Epailearen aurrean.
Helbide interesgarriak

Industria, Merkataritza eta Turismo Saila
Euskadiko Kontsumoko Arbitraje Batzordea

Donostia - San Sebastián Kalea, 1.
01010 - Vitoria / Gazteiz
Teléfonoa: 945 019936
Faxa: 945 019947

 

e-mail: Junta-Arbitral@ej-gv.es
http://www.euskadi.net/arbitrajeconsumo/